Luật sư bào chữa tranh chấp về di dời mồ mả

1. Tranh chấp về di dời mồ mả

Tóm tắt câu hỏi:

Chào Luật sư! Trên đấtcủa tôi có một ngôi mộ, nay tôi muốn dời ngôi mộ đó đi, tôi có thể nhờ xãphường để giúp không vì tôi không thương lượng được với người nhà ngôi mộ!

Luật sư tư vấn:

Vấn đề tranh chấp liênquan đến việc di dời mồ mả là một vấn đề rất phức tạp và khó giải quyết, vấn đềmồ mả là vấn đề linh thiêng, thường dụng chạm đến tâm linh của con người vàquyết định nhiều bởi phong tục tập quán.

Trường hợp trên đấtcủa bạn có mồ và bạn muốn di chuyển ngôi mộ đó đi. Điều 166 Luật Đất đai 2013quy định về quyền của người sử dụng đất

“Điều 166. Quyền chungcủa người sử dụng đất

1. Được cấp Giấy chứngnhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

2. Hưởng thành quả laođộng, kết quả đầu tư trên đất.

3. Hưởng các lợi íchdo công trình của Nhà nước phục vụ việc bảo vệ, cải tạo đất nông nghiệp.

4. Được Nhà nước hướngdẫn và giúp đỡ trong việc cải tạo, bồi bổ đất nông nghiệp.

5. Được Nhà nước bảohộ khi người khác xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp về đất đai của mình.

6. Được bồi thường khiNhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật này.

7. Khiếu nại, tố cáo,khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và nhữnghành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai”.

Chiếu theo quy địnhtrên, gia đình bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu phía bên kia di dời mồ mả ra khỏikhu đất của gia đình bạn. Theo thông tin bạn cung cấp, phía bên kia không đồngý về việc di dời mồ mả, vì thế bạn muốn nhờ cơ quan của xã, phương tham giagiúp bạn giải quyết vấn đề này, song lại chưa có quy định nào về nhiệm vụ,quyền hạn của ủy bạn nhân dân xã/phường trong vấn đề giải quyết tranh chấp liênquan đến di dời mồ mả trên đất ở, nên ủy ban nhân dân xã phương không có thẩm quyềnđưa ra quyết định trong vấn đề này. Tuy nhiên, về vấn đề này, bạn có thể nhờ ủyban nhân dân xã/phương tham gia giải quyết thông qua việc hỏa giải, tự nguyệngiữa gia đình bạn và gia đình có mồ mả trên đất ở của bạn.

Liên quan đến việc didời mồ mả, có thể nói, trong xã hội Việt Nam, đây là vấn đề tâm linh và tínngưỡng , vì vậy, gia đình bạn và gia đình bên có mồ mả nên cùng ngồi lại bànbạc, thỏa thuận cẩn thận, kỹ lưỡng để đưa ra các giải pháp hợp lý.

Trường hợp hai bênkhông tự thỏa thuận hoặc việc hòa giải của ủy ban nhân dân xã/phường khôngthành thì hai bên có thể yêu cầu đến tòa án có thẩm quyền theo quy định củapháp luật dân sự để giải quyết vấn đề này.

2. Có được yêu cầu di dời mồ mả trên đất củamình?

Tóm tắt câu hỏi:

Tôi có 1 mảnh đất sửdụng hơn 10 năm rồi, đã được cấp sổ đỏ. Trên đó có trước 10 ngôi mộ. Hiện đã có9 ngôi mộ được di dời ra khỏi đất nhà tôi, duy chỉ còn 1 cái không chịu di dời.Nhà tôi có nhã ý hỗ trợ họ di dời đi nhưng họ không đồng ý, rồi còn có địnhđịnh xây to hơn. Vậy cho tôi hỏi nhà tôi có quyền yêu cầu không, nếu họ khôngdi dời thì phải làm thế nào?

Luật Sư Gia Đình tưvấn

1/ Căn cứ pháp lý

- Luật đất đai 2013.

2/ Có được yêu cầu didời mồ mả trên đất của mình?

Theo thông tin bạncung cấp đất gia đình bạn đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì gia đìnhbạn sẽ có những quyền của người sử dụng đất theo quy định tại Điều 166 Luật đấtđai năm 2013 như sau:

"Điều 166. Quyềnchung của người sử dụng đất

1. Được cấp Giấy chứngnhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

2. Hưởng thành quả laođộng, kết quả đầu tư trên đất.

3. Hưởng các lợi íchdo công trình của Nhà nước phục vụ việc bảo vệ, cải tạo đất nông nghiệp.

4. Được Nhà nước hướngdẫn và giúp đỡ trong việc cải tạo, bồi bổ đất nông nghiệp.

5. Được Nhà nước bảohộ khi người khác xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp về đất đai của mình.

6. Được bồi thường khiNhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật này.

7. Khiếu nại, tố cáo,khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và nhữnghành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai.”

Theo quy định trên thìngười sử dụng đất được quyền bảo hộ, ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền sửdụng đất của mình.

Tuy nhiên, trongtrường hợp của bạn, gia đình bạn đã sử dụng đất được hơn 10 năm mà những ngôimộ này có trước thời gian này. Tại thời điểm được cấp giấy chứng nhận quyền sửdụng đất gia đình bạn đã chấp nhận việc có ngôi mộ trên đất của mình và sử dụngsuốt thời gian này. Như vậy, nay việc các ngôi mộ nằm trên đất của gia đìnhkhông phải hành vi xâm phạm quyền sử dụng đất nên gia đình không có quyền yêucầu di dời ngôi mộ này nếu không được sự đồng ý của người quản lý mộ. Trườnghợp này chỉ có thể thỏa thuận với người quản lý ngôi mộ về việc di dời mà khôngđược có hành vi xâm phạm mồ mả của họ.

3. Mẫu đơn xin di chuyển mộ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦNGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnhphúc

————-oOo————-

………, ngày……….tháng……..năm 2018

ĐƠN XIN DI CHUYỂN MỘ

Kính gửi: Ủy ban nhândân xã…………………….. huyện…………………………………/ Ban quản lý Nghĩa trang …….

Tôilà:…………………………………………………………… sinh năm: …….

Chứng minh nhân dânsố: ……………………. cấp ngày ……………. tại ……………..

Hộ khẩu thườngtrú:……………………………………………………………………………………….

Hiện đang sinh sốngtại địa chỉ:………………………………………………………………….

Là ……….. của ông/bà…………………………. đang được chôn cất tại ………………………

Tôi làm đơn này đểtrình bày với quý cơ quan/đơn vị một việc như sau:

(Trình bày về việc đặtphần mộ và lý do di chuyển )

……………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………….

(Ví dụ: Năm ……, bố củatôi là ông………………………. tham gia kháng chiến và hi sinh. Phần mộ của ông được đưavề và hiện nay đang được đặt tại nghĩa trang liệt sỹ …………….. tại thôn…………………Tuy nhiên, hiện nay gia đình đã chuyển về địa chỉ……………………… sinh sống, vì khoảngcách địa lí khá xa và họ hàng đều đã chuyển đi hết nên rất khó có thể chăm lophần mộ của bố tôi.)

Vì vậy, bằng đơn này,tôi xin quý cơ quan cho phép gia đình tôi di chuyển phần mộ của ….. mình vềnghĩa trang ……………………… gần với địa chỉ gia đình đang sinh sống để gia đình tôicó thể thường xuyên thăm viếng.

Kính mong quý cơ quanxem xét, chấp thuận.

Tôi xin chân thành cảmơn !

Người làm đơn

4. Những quy định về mua bán đất mồ mả

Đất đai thuộc sở hữutoàn dân với đại diện chủ sở hữu tối cao thuộc về Nhà nước, đây được coi lànguyên tắc xuyên suốt được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật đấtđai từ Luật đất đai năm 1987, Luật đất đai 1993, Luật Đất đai 2003 và hiện hànhlà Luật Đất đai năm 2013.

Tuy nhiên, bên cạnhnhững quy định được bổ sung và phù hợp với tình hình thực tiễn thì còn có nhữngquy định mơ hồ và khó hiểu liên quan đến vấn đề này. Một trong những vấn đề tồnđọng đó chính là pháp luật có những quy định về đất mồ mả, mua đất có mồ mả nhưthế nào?

Căn cứ pháp lý

• Bộ luật Hình sự năm2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa ViệtNam;

• Bộ luật Dân sự năm2015 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

• Luật Đất đai năm2013 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

• Thông tư số02/2009/TT-BYT ngày 26/5/2009 của Bộ Y tế của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành.

Nội dung tư vấn

1. Những quy định vềđất mồ mả

Theo quy định tại LuậtĐất đai năm 2013 thì không có một quy định nào giải thích đất nghĩa trang, đấtnghĩa địa là gì. Cụ thể, về việc phân loại đất này thì tại điểm h, Khoản 2,Điều 10 chỉ quy định đất nghĩa trang, đất nghĩa địa chỉ là loại đất phi nôngnghiệp. Tuy nhiên, loại đất này không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụngđất theo quy định pháp luật mà trên thực tế, mọi người đều ngầm hiểu với nhauđây là đất do cộng đồng quản lý và cùng nhau sử dụng.

Tại điểm l, khoản 3,Mục I của Thông tư số 02/2009/TT – BYT (đã hết hiệu lực thi hành) thì có nóiđến nghĩa trang là nơi mai táng tập trung theo các hình thức khác nhau và đượcquản lý, xây dựng theo quy hoạch.

Mồ mả theo phong tụccủa người Việt ta thì là nơi an nghỉ nơi chín suối của những bậc tiền bối đãkhuất. Do đó, việc bảo vệ mồ mả là nhiệm vụ của những người còn sống. Vì vậy,chẳng hạn khi bạn mua đất có mồ mả - nghĩa là một mảnh đất có Giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất nhưng trong diện tích đất lại có mồ mả của người đã khuất thìbạn cần suy nghĩ một cách kỹ càng nhất, trách những vấn đề rủi ro khi đã hoànthành xong việc mua bán có hiệu lực pháp luật.

2. Xâm phạm luật đấtđai mồ mả có sao không?

Đất mồ mả là đất có ýnghĩa tâm linh vô cùng lớn với người Việt bởi việc giữ gìn và bảo tồn ấy đượccoi như là một nhiệm vụ lớn lao. Vì vậy, khi có những hành vi xâm phạm đất mồmả thì người có hành vi ấy tùy vào tính chất của hành vi có thể phải chịu nhữngchế tài xử lý theo những quy định của pháp luật.

Trước tiên nếu hành viấy mang tính chất không đến lỗi phải chịu trách nhiệm hình sự thì người có hànhvi xâm phạm mồ mả ấy sẽ phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quyđịnh của pháp luật dân sự, được coi là chi phí hợp lý để khăc phục cũng như hạnchế thiệt hại. Cụ thể, tại Điều 607 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì hành vi xâmphạm mồ mả này sẽ phải bồi thường thiệt hại cho những người thân thích theohàng thừa kế của người đã khuất đó và số tiền bồi thường là không quá 10 lầnmức lương cơ sở theo quy định của pháp luật.

Nếu mức độ và tínhchất của hành vi ấy có dấu hiệu tội phạm của tội xâm phạm mồ mả thì sẽ bị truycứu trách nhiệm hình sự. Cụ thể, Điều 319 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bổsung năm 2017 thì khung hình phạt nặng nhất của tội này là bị phạt tù đến 07năm.

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên giatư vấn luật trên kênh HTV, VTV, THVL1, ANTV, SCTV1...

Chúng tôilà hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyênviên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm,kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệmvà đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý-cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sưbảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư lànghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sưluôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sưthì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề,chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnhhưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luậtsư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúpđược cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đemlại công bằng cho xã hội. 

Luật sưTrần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư GiaĐình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyềnthông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luậttrên các Kênh truyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM(HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long,Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam,Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phátthanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổitrẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công annhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại họcluật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trườngĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại họcuy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luậtsư  bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếngtrên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàngNavibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầugiây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, LừaĐảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự,kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lạiniềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm cônglý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôicùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nướcrất lâu năm.

Trân trọngcảm ơn.

ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHVPLS GIA ĐÌNH (Luật sư Thành Phố)

Trụ sở: 402ANguyễn Văn Luông, P.12, Q.6, Tp.HCM (Bên cạnh Công chứng số 7)

5/1 Nguyễn Du,Biên Hòa, Đồng Nai (đối diện tòa án Biên Hòa)

68/147 TrầnQuang Khải, Tân Định, quận 1, TP.HCM

Điện thoại:028-38779958; Fax: 08-38779958

Luật sư TrầnMinh Hùng: 0972 238006

Email: luatsuthanhpho@gmail.com

http://www.luatsugiadinh.net. vn

http://www.luatsuthanhpho.com